- Nereye verilir
- Aile mahkemesi; nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi
- Süre
- Kanunda dava açma süresi yok; tarafların durumunun değişmiş olması gerekir
Nafaka artırım davası dilekçesi, boşanma kararıyla veya sonradan belirlenen nafakanın, tarafların mali durumu değiştiğinde ya da hakkaniyet gerektirdiğinde yeniden belirlenmesi için aile mahkemesine verilir (Türk Medeni Kanunu, TMK m.176/4, m.331). Nafaka alacaklısı artırım, nafaka yükümlüsü indirim isteyebilir; iki dava da nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesinde açılır (TMK m.177). Aşağıdaki örnek, çocuk için ödenen iştirak nafakasının artırılmasına göre hazırlanmıştır; indirim için değişecek bölüm metinde gösterilmiştir.
Hangi durumlarda açılır?
- Artırım: Çocuğun büyümesi ve okul, sağlık, barınma giderlerinin artması; genel fiyat düzeyindeki yükseliş nedeniyle nafakanın değer kaybetmesi; nafaka yükümlüsünün gelirinin artması.
- İndirim: Nafaka yükümlüsünün gelirinin önemli ölçüde azalması, işsiz kalması veya yeni bakım yükümlülüklerinin doğması.
- Kaldırma: İrat biçiminde ödenen yoksulluk nafakası, alacaklının yeniden evlenmesi ya da taraflardan birinin ölümüyle kendiliğinden kalkar. Alacaklının evlenmeden fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde ise mahkeme kararıyla kaldırılır (TMK m.176).
Çocuk nafakasının miktarı belirlenirken çocuğun ihtiyaçları ile ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri dikkate alınır; çocuğun gelirleri de göz önünde bulundurulur (TMK m.330). Dilekçede bu ölçütlere göre bilgi vermek, mahkemenin değerlendirmesini kolaylaştırır.
Nereye verilir?
Nafaka davalarına aile mahkemesi bakar (4787 sayılı Kanun m.4). Boşanmadan sonra açılacak nafaka davalarında nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir (TMK m.177). Çocuk için ödenen nafakada dava, çocuğu temsilen velayet sahibi ebeveyn tarafından açılır veya ona karşı yöneltilir.
Süre
Nafakanın artırılması veya azaltılması için kanunda bir dava açma süresi yoktur. Aranan şart, nafakanın belirlendiği tarihten bu yana tarafların durumunun değişmiş olması veya hakkaniyetin değişikliği gerektirmesidir (TMK m.176/4, m.331).
Harç ve masraf
Dava açılırken harç ile tebligat, sosyal ve ekonomik durum araştırması gibi işlemler için gider avansı ödenir. Tutarlar her yıl güncellendiği için burada rakam verilmemiştir; dava açılırken adliyedeki ön bürodan öğrenilebilir.
Ekler
- Nafakayı belirleyen kararın kesinleşme şerhli örneği
- Tarafların gelirini gösteren belgeler (bordro, SGK kaydı, banka dökümü)
- Çocuğun giderlerini gösteren belgeler (okul, sağlık, kira)
- Nüfus kayıt örneği
- Vekil ile takip ediliyorsa vekâletname
Dilekçe metni
Köşeli parantez içindeki yerleri kendi bilgilerinizle doldurun, size uymayan seçenekleri silin.
[ŞEHİR] NÖBETÇİ AİLE MAHKEMESİ HAKİMLİĞİNE
DAVACI: [Ad Soyad] (T.C. Kimlik No: [...........])
Adres: [Açık adres]
DAVALI: [Ad Soyad] (T.C. Kimlik No: [...........])
Adres: [Açık adres]
DAVA DEĞERİ: [.....] TL
KONU: [Mahkeme adı]'nin [20XX/.....] Esas, [20XX/.....] Karar sayılı kararıyla müşterek çocuk için belirlenen aylık [.....] TL iştirak nafakasının aylık [.....] TL'ye artırılması talebidir.
AÇIKLAMALAR:
1. Davalı ile [Mahkeme adı]'nin [GG.AA.YYYY] tarihli, [20XX/.....] Esas ve [20XX/.....] Karar sayılı kararıyla boşandık. Karar [GG.AA.YYYY] tarihinde kesinleşmiştir.
2. Bu kararla müşterek çocuk [Ad Soyad (doğum tarihi)]'in velayeti bana verilmiş, davalının çocuk için aylık [.....] TL iştirak nafakası ödemesine hükmedilmiştir.
3. Kararın üzerinden [..] yıl geçmiştir. Bu sürede [çocuk okula başlamıştır / eğitim, sağlık ve barınma giderleri artmıştır / genel fiyat düzeyi önemli ölçüde yükselmiştir]. Çocuğun aylık giderleri hâlen yaklaşık [.....] TL'dir.
4. Davalının ekonomik durumu da değişmiştir: [davalı hâlen [meslek] olarak çalışmakta ve aylık yaklaşık [.....] TL gelir elde etmektedir].
5. Mevcut nafaka çocuğun ihtiyaçlarını karşılamamaktadır. Nafakanın, çocuğun ihtiyaçları ile tarafların hayat koşulları ve ödeme güçleri gözetilerek aylık [.....] TL'ye artırılması gerekmektedir.
6. [İndirim davası açılıyorsa bu maddeleri değiştiriniz: gelirinizin [GG.AA.YYYY] tarihinden itibaren hangi nedenle (işsizlik, emeklilik, yeni bakım yükümlülüğü) ne kadar azaldığını ve mevcut nafakayı ödeme gücünüzün kalmadığını belgeleriyle açıklayınız.]
HUKUKİ SEBEPLER:
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.176, m.177, m.182, m.330, m.331 ve ilgili mevzuat.
DELİLLER:
[Mahkeme adı]'nin [20XX/.....] Esas sayılı dosyası, nüfus kayıtları, tarafların sosyal ve ekonomik durum araştırması, SGK ve banka kayıtları, maaş bordroları, çocuğun okul ve sağlık giderlerine ilişkin belgeler, tanık ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM:
Yukarıda açıklanan nedenlerle; müşterek çocuk için ödenen aylık [.....] TL iştirak nafakasının [dava tarihinden itibaren] aylık [.....] TL'ye artırılmasına, [nafakanın gelecek yıllarda her yıl TÜİK tarafından açıklanan yıllık TÜFE değişim oranında artırılmasına,] yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim.
[GG.AA.YYYY]
Davacı
[Ad Soyad]
[İmza]
EKLER:
1. Kesinleşme şerhli boşanma kararı örneği
2. Gelir ve gider belgeleri ([bordro, kira sözleşmesi, okul ve sağlık giderleri])
3. Nüfus kayıt örneği
Bu metin örnektir. Somut olaya göre uyarlanmalıdır; süre, görevli ve yetkili mahkeme ile talepler her dosyada ayrıca kontrol edilmelidir. Sayfadaki bilgiler genel niteliktedir ve hukuki görüş yerine geçmez.
Doldururken dikkat edilecekler
- Nafakayı belirleyen kararın mahkemesini, esas ve karar numarasını, kesinleşme tarihini eksiksiz yazın; kesinleşme şerhli karar örneğini ekleyin.
- Neyin değiştiğini somut yazın: çocuğun yaşı ve okul durumu, aylık giderler, tarafların bugünkü gelirleri. Genel ifadeler yerine rakam ve belge kullanın.
- İstenen yeni nafaka tutarını rakamla yazın. Gelecek yıllar için artış istiyorsanız ölçütü (örneğin TÜFE değişim oranı) ayrıca belirtin (TMK m.330).
- Dava, nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesinde açılır (TMK m.177). İndirim davasını nafaka yükümlüsü açıyorsa bu yer, davalının yerleşim yeridir.
- Nafakanın kaldırılmasını istiyorsanız dayanağınızı ayrıca gösterin; yoksulluk nafakasının hangi hâllerde kendiliğinden kalktığı, hangi hâllerde mahkeme kararıyla kaldırıldığı kanunda ayrı ayrı sayılmıştır (TMK m.176).
- Dava sürerken mevcut nafaka ödenmeye devam etmelidir; dava açılması ödeme borcunu kendiliğinden durdurmaz.