- Nereye verilir
- Taşınmazın bulunduğu yer sulh hukuk mahkemesi (önce arabulucuya başvuru zorunlu)
- Süre
- Kanunda dava açma süresi yok; uygun olmayan zamanda paylaşma istenemez
Ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) dava dilekçesi, birden fazla kişiye ait bir taşınmazın veya taşınırın paylaşılması için sulh hukuk mahkemesine verilir. Paylı mülkiyette her paydaş malın paylaşılmasını isteyebilir (Türk Medeni Kanunu, TMK m.698); miras kalan mallarda her mirasçı paylaşma isteyebilir (TMK m.642). Dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur (6325 sayılı Kanun m.18/B). Hâkim önce malın aynen bölünmesine bakar; bu uygun değilse açık artırmayla satışa karar verir (TMK m.699).
Paylı mülkiyet ve miras kalan mallar
Tapuda her malikin payı ayrı ayrı gösteriliyorsa paylı mülkiyet söz konusudur. Miras kalan ve henüz paylaştırılmamış mallar ise mirasçıların ortak (elbirliği) mülkiyetindedir. İki durumda da ortaklığın giderilmesi istenebilir. Taşınmaz tapuda hâlâ mirasbırakan adına kayıtlıysa önce mirasçıların belirlenmesi gerekir; bunun için mirasçılık belgesi talep dilekçesi örneği kullanılabilir.
Nereye verilir?
Taşınır ve taşınmaz mal veya hakkın paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin davalara, değerine bakılmaksızın sulh hukuk mahkemesi bakar (HMK m.4). Taşınmazlarda dava, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde açılır; bu yetki kesindir (HMK m.12). Dava birden fazla taşınmaza ilişkinse taşınmazlardan birinin bulunduğu yerde diğerleri hakkında da açılabilir.
Dava açmadan önce arabuluculuk bürosuna başvurulur. Arabuluculukta paydaşlar anlaşırsa taşınmazla ilgili anlaşma belgesine taşınmazın bulunduğu yer sulh hukuk mahkemesinden icra edilebilirlik şerhi alınması zorunludur (6325 sayılı Kanun m.18/B).
Süre
Ortaklığın giderilmesi için kanunda bir dava açma süresi yoktur. Ancak paylaşmayı isteme hakkı hukuki bir işlemle en çok on yıl süreyle sınırlandırılabilir ve uygun olmayan zamanda paylaşma isteminde bulunulamaz (TMK m.698).
Aynen bölme mi, satış mı?
Paydaşlar paylaşma biçiminde anlaşamazsa hâkim, malın aynen bölünerek paylaştırılmasına karar verir; parçaların değerleri denk değilse eksik değerdeki parçaya para eklenerek denkleştirme yapılır. Bölme uygun görülmezse ve özellikle mal önemli değer kaybı olmadan bölünemiyorsa açık artırmayla satışa karar verilir (TMK m.699). Satış süreci ve masraflar ortaklığın giderilmesi davası yazısında ayrıntılı anlatılmıştır.
Harç ve masraf
Dava açılırken harç ile keşif, bilirkişi ve tebligat gibi işlemler için gider avansı ödenir. Tutarlar her yıl güncellendiği ve dava değerine göre değiştiği için burada rakam verilmemiştir; dava açılırken adliyedeki ön bürodan öğrenilebilir.
Ekler
- Tapu kaydı
- Arabuluculuk son tutanağı
- Taşınmaz miras kalmışsa mirasçılık belgesi
- Paydaşların adres bilgileri
- Vekil ile takip ediliyorsa vekâletname
Dilekçe metni
Köşeli parantez içindeki yerleri kendi bilgilerinizle doldurun, size uymayan seçenekleri silin.
[ŞEHİR] NÖBETÇİ SULH HUKUK MAHKEMESİ HAKİMLİĞİNE
DAVACI: [Ad Soyad] (T.C. Kimlik No: [...........])
Adres: [Açık adres]
DAVALILAR: 1. [Ad Soyad], Adres: [Açık adres]
2. [Ad Soyad], Adres: [Açık adres]
DAVA DEĞERİ: [.....] TL
KONU: [İl, ilçe, mahalle, ada, parsel] sayılı taşınmaz üzerindeki ortaklığın aynen taksim, bu mümkün değilse satış yoluyla giderilmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR:
1. [İl] ili, [ilçe] ilçesi, [mahalle] mahallesi, [ada] ada, [parsel] parsel sayılı [arsa / tarla / bağımsız bölüm] niteliğindeki taşınmaz, tapu kaydında görüldüğü üzere taraflar adına [paylı / elbirliği] mülkiyet hâlinde kayıtlıdır.
2. [Taşınmaz, [GG.AA.YYYY] tarihinde vefat eden murisimiz [Ad Soyad]'dan intikal etmiştir. Mirasçılık belgesi ektedir.]
3. Paydaşlar arasında taşınmazın kullanımı ve paylaşılması konusunda anlaşma sağlanamamıştır. Paylı mülkiyetin devamını gerektiren bir sözleşme veya kanuni yükümlülük bulunmamaktadır.
4. Dava açılmadan önce [GG.AA.YYYY] tarihinde arabulucuya başvurulmuş, taraflar anlaşamamıştır. Anlaşamama son tutanağı ektedir.
5. Taşınmazın paylara uygun biçimde aynen bölünmesi [mümkün değildir / mümkündür]. Aynen bölünme mümkün değilse taşınmazın açık artırmayla satılarak bedelinin paydaşlar arasında payları oranında dağıtılması gerekmektedir.
HUKUKİ SEBEPLER:
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.642, m.698, m.699; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.4, m.12; 6325 sayılı Kanun m.18/B ve ilgili mevzuat.
DELİLLER:
Tapu kaydı, [mirasçılık belgesi], arabuluculuk son tutanağı, keşif, bilirkişi incelemesi, tanık ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM:
Yukarıda açıklanan nedenlerle; [ada, parsel] sayılı taşınmaz üzerindeki ortaklığın aynen taksim yoluyla, bu mümkün olmazsa açık artırmayla satış yoluyla giderilmesine ve satış bedelinin paydaşlara payları oranında dağıtılmasına, [yargılama giderlerinin paydaşlardan payları oranında alınmasına] karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim.
[GG.AA.YYYY]
Davacı
[Ad Soyad]
[İmza]
EKLER:
1. Tapu kaydı
2. Arabuluculuk son tutanağı
3. [Mirasçılık belgesi]
4. Kimlik kartı fotokopisi
Bu metin örnektir. Somut olaya göre uyarlanmalıdır; süre, görevli ve yetkili mahkeme ile talepler her dosyada ayrıca kontrol edilmelidir. Sayfadaki bilgiler genel niteliktedir ve hukuki görüş yerine geçmez.
Doldururken dikkat edilecekler
- Dava açmadan önce arabulucuya başvurun; anlaşamama son tutanağının aslını veya arabulucunun onayladığı örneğini dilekçeye ekleyin (6325 s. K. m.18/A, m.18/B).
- Taşınmazı tapu kaydındaki bilgilerle yazın: il, ilçe, mahalle, ada, parsel ve varsa bağımsız bölüm numarası.
- Tapuda kayıtlı bütün paydaşları, ölen paydaş varsa onun mirasçılarını adlarıyla ve adresleriyle gösterin. Eksik taraf, davanın uzamasına yol açabilir.
- Taşınmaz miras kalmışsa ve tapuda hâlâ mirasbırakan adına kayıtlıysa mirasçılık belgesini ekleyin.
- Birden fazla taşınmaz varsa her birini ayrı ayrı yazın; taşınmazlardan birinin bulunduğu yerde diğerleri hakkında da dava açılabilir (HMK m.12).
- Aynen bölünme mümkünse bunu gösteren bilgileri (yüzölçümü, imar durumu, kullanım biçimi) ekleyin; mahkeme önce aynen bölmeyi değerlendirir (TMK m.699).