- Nereye verilir
- İşverene yazılı bildirim (noter, iadeli taahhütlü posta veya imza karşılığı elden)
- Süre
- Ahlak ve iyiniyete aykırı hâllerde öğrenmeden itibaren 6 iş günü, her hâlde olaydan itibaren 1 yıl
Haklı nedenle istifa dilekçesi, işçinin İş Kanunu m.24’te sayılan sebeplerden birine dayanarak iş sözleşmesini bildirim süresini beklemeden sona erdirdiğini işverene yazılı olarak bildirdiği metindir. Sıradan istifadan farkı, fesih sebebinin ve kanuni dayanağının açıkça yazılmasıdır. Şartları varsa haklı nedenle fesheden işçi kıdem tazminatı isteyebilir (1475 sayılı Kanun m.14). Bildirim, ispatı kolay olsun diye çoğunlukla noter ihtarnamesiyle gönderilir.
Hangi durumlar haklı neden sayılır?
İş Kanunu m.24, işçinin derhal fesih hakkını üç başlıkta düzenler:
- Sağlık sebepleri: İşin niteliğinden doğan bir sebeple işin işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olması; işçinin sürekli ve yakından görüştüğü işverenin veya başka bir işçinin bulaşıcı ya da işçinin işiyle bağdaşmayan bir hastalığa tutulması.
- Ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan hâller: Sözleşme yapılırken işçinin esaslı bir konuda yanıltılması; işçiye veya ailesine karşı şeref ve namusa dokunan söz ve davranışlar, cinsel taciz, sataşma veya gözdağı; işyerinde cinsel tacize uğrayan işçinin bunu bildirmesine rağmen önlem alınmaması; ücretin kanuna veya sözleşmeye uygun hesaplanmaması ya da ödenmemesi; parça başı veya iş tutarı üzerinden çalışan işçiye az iş verilip ücret farkının karşılanmaması ya da çalışma şartlarının uygulanmaması.
- Zorlayıcı sebepler: İşyerinde bir haftadan fazla süre işin durmasını gerektiren zorlayıcı sebeplerin ortaya çıkması.
Örnek metin, ücretin ödenmemesi veya eksik ödenmesi sebebine (m.24/II-e) göre hazırlanmıştır; başka bir sebebe dayanılıyorsa açıklamalar ve bent numarası buna göre değiştirilmelidir.
Nereye ve nasıl verilir?
Bildirim işverene yapılır; mahkemeye verilen bir dilekçe değildir. İşverenin unvanı ve adresi, sözleşmeden, bordrodan veya ticaret sicili kaydından kontrol edilmelidir. İspat kolaylığı için noter aracılığıyla ihtarname olarak gönderilmesi, iadeli taahhütlü posta kullanılması veya işverene imza karşılığında elden verilmesi tercih edilir.
Süre
Ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan hâllere dayanan fesih hakkı, işçinin bu davranışı öğrendiği günden başlayarak altı iş günü geçtikten ve her hâlde fiilin gerçekleşmesinden itibaren bir yıl sonra kullanılamaz (İş K. m.26). Ücretin ödenmemesi gibi devam eden durumlarda sürenin nasıl hesaplanacağı somut olaya göre değerlendirilir; bildirimin gecikmeden yapılması yerinde olur.
Harç ve masraf
İşverene yapılan bildirim için harç ödenmez; noter aracılığıyla gönderilirse noter ücreti ödenir. Noter ücretleri her yıl güncellendiği için burada rakam verilmemiştir. Bildirimden sonra alacaklar için önce arabulucuya başvurulur; anlaşma sağlanamazsa iş mahkemesinde dava açılabilir (7036 sayılı Kanun m.3).
Ekler
Bildirime ek konulması zorunlu değildir. Ancak ileride kullanılmak üzere şu belgelerin saklanması önerilir:
- İş sözleşmesi ve ücret bordroları
- Ücretin yattığı banka hesabının dökümü
- Fesih sebebini gösteren yazışmalar ve mesajlar
- Bildirimin gönderildiğini gösteren noter, posta veya teslim belgesi
Dilekçe metni
Köşeli parantez içindeki yerleri kendi bilgilerinizle doldurun, size uymayan seçenekleri silin.
[İŞVEREN ŞİRKET UNVANI] YÖNETİMİNE
İHTAR EDEN: [Ad Soyad] (T.C. Kimlik No: [...........])
Adres: [Açık adres]
MUHATAP: [İşveren unvanı]
Adres: [İşyerinin / şirket merkezinin adresi]
KONU: İş sözleşmesinin İş Kanunu m.24 uyarınca haklı nedenle derhal feshedildiğinin bildirilmesidir.
AÇIKLAMALAR:
1. [GG.AA.YYYY] tarihinden bu yana işyerinizde [görev] olarak çalışmaktayım. Son aylık [brüt / net] ücretim [.....] TL'dir.
2. [Fesih sebebini somut ve tarihli yazınız. Örneğin: [Ay/Yıl] ve [Ay/Yıl] aylarına ait ücretlerim ödenmemiştir / ücretim sözleşmede kararlaştırılan tutarın altında ödenmektedir / fazla çalışma ücretlerim ödenmemektedir.]
3. Bu durum İş Kanunu m.24/II-e bendinde düzenlenen haklı nedenlerdendir. [Başka bir sebebe dayanılıyorsa ilgili bent yazılmalıdır.]
4. Bu nedenle iş sözleşmemi İş Kanunu m.24 uyarınca, bildirim süresini beklemeksizin [GG.AA.YYYY] tarihi itibarıyla haklı nedenle feshediyorum.
5. Kıdem tazminatımın, ödenmeyen ücretlerimin [ve fazla çalışma, hafta tatili, genel tatil ile kullanılmayan yıllık izin ücretlerimin] yasal faizleriyle birlikte tarafıma ödenmesini talep ederim.
HUKUKİ SEBEPLER:
4857 sayılı İş Kanunu m.24, m.26; 1475 sayılı İş Kanunu m.14 ve ilgili mevzuat.
SONUÇ:
Yukarıda açıklanan nedenlerle iş sözleşmemi haklı nedenle feshettiğimi bildirir, yasal haklarımın ödenmesini talep ederim. Ödeme yapılmaması hâlinde yasal yollara başvuracağımı ihtar ederim. [Noter aracılığıyla gönderiliyorsa: İşbu ihtarnamenin bir örneğinin muhataba tebliğini, bir örneğinin de noterlikte saklanmasını talep ederim.]
[GG.AA.YYYY]
İhtar Eden
[Ad Soyad]
[İmza]
Bu metin örnektir. Somut olaya göre uyarlanmalıdır; süre, görevli ve yetkili mahkeme ile talepler her dosyada ayrıca kontrol edilmelidir. Sayfadaki bilgiler genel niteliktedir ve hukuki görüş yerine geçmez.
Doldururken dikkat edilecekler
- Fesih sebebini genel ifadelerle değil, ay ve tutar vererek somut yazın (örneğin ödenmeyen ücretin hangi aylara ait olduğu). Sebebin İş Kanunu m.24'ün hangi bendine dayandığını belirtin.
- Bildirimde 'istifa ediyorum' demek tek başına yeterli değildir; haklı nedenle derhal fesih yapıldığı açıkça yazılmalıdır. Sebep gösterilmeyen istifada kıdem tazminatı kural olarak istenemez.
- Ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan hâllere dayanan fesihlerde altı iş günlük ve bir yıllık süreler vardır (İş K. m.26). Bildirimi gecikmeden gönderin.
- Bildirimi ispatı kolay bir yolla gönderin: noter ihtarnamesi, iadeli taahhütlü posta veya işverene imza karşılığı elden teslim. Bir örneğini saklayın.
- Bordro, banka hesap dökümü, mesajlar ve tanık bilgileri gibi delilleri bildirimden önce toplayın; işyerinden ayrıldıktan sonra bunlara ulaşmak zorlaşabilir.
- Kıdem tazminatı ve diğer işçilik alacakları için dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur (7036 s. K. m.3).